خود درست بينديشيد و گرنه پشيمان خواهيد شد . از همه اينها گذشته از دو حال خارج نيست : « اگر او دروغگو باشد دروغش دامن خود او را خواهد گرفت ، و اگر راستگو باشد لا اقل بعضى از عذابهايى را كه وعده مىدهد دامن شما را خواهد گرفت » ( * ( وَإِنْ يَكُ كاذِباً فَعَلَيْه كَذِبُه وَإِنْ يَكُ صادِقاً يُصِبْكُمْ بَعْضُ الَّذِي يَعِدُكُمْ ) * ) . خلاصه اگر او دروغگو است دروغ فروغى ندارد ، سرانجام مشت او باز مىشود و رسوا مىگردد ، و به كيفر دروغ خود گرفتار خواهد شد ، اما اين احتمال نيز وجود دارد كه راستگو باشد و از سوى اللَّه ماموريت دارد ، بنا بر اين وعده‌هاى عذاب او خواه ناخواه به وقوع مىپيوندد ، با اين حال كشتن او از عقل و درايت دور است . سپس افزود : « خداوند كسى را كه اسرافكار و بسيار دروغگو است هدايت نمىكند » ( * ( إِنَّ اللَّه لا يَهْدِي مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ كَذَّابٌ ) * ) . اگر موسى راه تجاوز و اسراف و دروغ را پيش گرفته باشد مسلما مشمول هدايت الهى نخواهد شد ، و اگر شما چنين باشيد شما نيز از هدايتش محروم خواهيد گشت . اين عبارت اخير گرچه دو پهلو است ، اما پيدا است كه نظر مؤمن آل فرعون بيان حال فرعونيان بوده ، ولى به هر حال تكيه او بر ربوبيت « اللَّه » در اين عبارت و عبارت بعد بيانگر اين واقعيت است كه فرعون يا لا اقل گروهى از فرعونيان بطور اجمال اعتقادى به « اللَّه » داشته‌اند ، و گرنه اين تعبيرات نشانه ايمان او به خداى موسى و همكارى با بنى اسرائيل محسوب مىشد و با اصول « تقيه تاكتيكى » كه او در پيش گرفته بود سازگار نبود . در اينجا دو سؤال از سوى بعضى از مفسران مطرح شده است : نخست اينكه اگر موسى ع دروغگو باشد دروغش تنها به زيان خود او